top of page

Τεχνολογία και Ψυχική Υγεία

Έγινε ενημέρωση: 26 Οκτ 2025

Τεχνολογία Ψυχική Υγεία

Η τεχνολογία έχει πλέον γίνει προέκταση του εαυτού μας. Από τη στιγμή που ξυπνάμε και κοιτάμε το κινητό μας, μέχρι τη νύχτα που το αφήνουμε στο κομοδίνο, η παρουσία της είναι διαρκής. Τα smartphones, τα κοινωνικά δίκτυα και οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης έχουν αλλάξει ριζικά τον τρόπο που επικοινωνούμε, εργαζόμαστε και σκεφτόμαστε. Όμως, πίσω από αυτή τη φαινομενικά “συνδεδεμένη” καθημερινότητα, αναδύεται ένα ουσιαστικό ερώτημα: πώς επηρεάζει η τεχνολογία την ψυχική μας υγεία;


Η φωτεινή πλευρά της τεχνολογίας

Η τεχνολογία, όταν χρησιμοποιείται συνειδητά, μπορεί να λειτουργήσει ως πολύτιμος σύμμαχος της ψυχικής ευεξίας.


Πρώτα απ’ όλα, έχει διευρύνει σημαντικά την πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Πλατφόρμες τηλεψυχολογίας και εφαρμογές συμβουλευτικής επιτρέπουν σε ανθρώπους που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές ή έχουν κινητικές δυσκολίες να λάβουν ψυχολογική υποστήριξη εξ αποστάσεως (American Psychological Association [APA], 2025). Εφαρμογές που βασίζονται στη γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία ή στην ενσυνειδητότητα βοηθούν χιλιάδες χρήστες να διαχειριστούν το άγχος, να παρακολουθήσουν τη διάθεσή τους και να οργανώσουν την καθημερινότητά τους (De Witte et al., 2021).


Παράλληλα, η τεχνολογία ενισχύει τη διάδοση της ψυχολογικής εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης. Μέσα από διαδικτυακές εκστρατείες, ενημερωτικά podcast και αξιόπιστες ιστοσελίδες, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα σημάδια ψυχικής δυσφορίας και να αναζητούν βοήθεια έγκαιρα (MHA National, 2025).


Εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος της τεχνολογίας στη διατήρηση κοινωνικών δεσμών. Τα κοινωνικά δίκτυα, οι πλατφόρμες μηνυμάτων και οι διαδικτυακές κοινότητες επιτρέπουν σε ανθρώπους να επικοινωνούν, να μοιράζονται εμπειρίες και να νιώθουν συνδεδεμένοι ιδιαίτερα σε περιόδους απομόνωσης, όπως η πανδημία (Is Technology Use Leading to the Demise, 2022).


Η σκοτεινή πλευρά της ψηφιακής ζωής

Ωστόσο, η σχέση μας με την τεχνολογία έχει και μια σκοτεινή όψη. Η υπερβολική χρήση των ψηφιακών μέσων συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και αϋπνίας, ειδικά στους εφήβους (Yale University, 2023). Η συνεχής έκθεση σε ειδοποιήσεις και πληροφορίες κρατά τον εγκέφαλο σε διαρκή εγρήγορση, δημιουργώντας ψυχική κόπωση. Το φαινόμενο του FOMO (Fear of Missing Out) —ο φόβος μήπως χάσουμε κάτι σημαντικό— εντείνει το άγχος και μειώνει την ικανότητα συγκέντρωσης (Psychological and Emotional Effects, 2021).


Η έλλειψη ύπνου αποτελεί ένα ακόμη ζήτημα. Το μπλε φως που εκπέμπουν οι οθόνες επηρεάζει τη ρύθμιση της μελατονίνης, με αποτέλεσμα δυσκολία στον ύπνο και διαταραχή του κιρκαδικού ρυθμού (Therapy Utah, n.d.). Η χρόνια στέρηση ύπνου οδηγεί σε ευερεθιστότητα, μειωμένη αντοχή στο στρες και αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης.


Στα κοινωνικά δίκτυα, η συνεχής σύγκριση με τους άλλους μπορεί να υπονομεύσει την αυτοεκτίμηση. Οι επιμελημένες “τέλειες” ζωές που προβάλλονται διαδικτυακά συχνά ενισχύουν αισθήματα κατωτερότητας και δυσαρέσκειας με τον εαυτό (Social Media’s Impact 2024). Ταυτόχρονα, φαινόμενα όπως ο κυβερνοεκφοβισμός και οι τοξικές διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις αποτελούν νέες μορφές ψυχολογικής βίας, με πραγματικές συνέπειες στην ευημερία των χρηστών (Editorial: Positive or Negative, 2023).


Η συνεχής συνδεσιμότητα έχει επίσης θολώσει τα όρια μεταξύ εργασίας και προσωπικού χρόνου. Η προσδοκία ότι πρέπει να είμαστε πάντα διαθέσιμοι προκαλεί άγχος, εξάντληση και συχνά οδηγεί στο λεγόμενο burnout.


Η πολυπλοκότητα της σχέσης

Η σχέση μεταξύ τεχνολογίας και ψυχικής υγείας είναι πολυδιάστατη. Δεν μπορεί να περιγραφεί απλά ως “καλή” ή “κακή”. Εξαρτάται από το άτομο, το κοινωνικό πλαίσιο και —κυρίως— τον τρόπο χρήσης (Adolescent Mental Health in the Digital Age, 2021).


Έρευνες δείχνουν ότι η ενεργητική χρήση της τεχνολογίας (π.χ. επικοινωνία με φίλους, δημιουργία περιεχομένου) συνδέεται με θετικά συναισθήματα, ενώ η παθητική κατανάλωση (όπως το ατελείωτο scroll) συχνά σχετίζεται με αρνητικά συναισθήματα και απομόνωση (National Institute of Mental Health [NIMH], n.d.).


Το κρίσιμο σημείο είναι πως η συσχέτιση δεν ισοδυναμεί πάντα με αιτιότητα. Δεν είναι ξεκάθαρο αν η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας προκαλεί άγχος ή αν τα αγχώδη άτομα στρέφονται στην τεχνολογία για παρηγοριά (Adolescent Mental Health in the Digital Age, 2021). Πρόκειται, επομένως, για έναν αμφίδρομο μηχανισμό, όπου η ψυχολογική κατάσταση και η τεχνολογική συμπεριφορά αλληλεπιδρούν.


Επιπλέον, κοινωνικοί και οικονομικοί παράγοντες επιτείνουν την πολυπλοκότητα. Η τεχνολογία μπορεί να ενδυναμώνει όσους έχουν πρόσβαση και γνώσεις, αλλά να αποκλείει εκείνους που δεν διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα ή ψηφιακό γραμματισμό (Olawade et al., 2024).


Τέλος, τίθεται και το ζήτημα της αξιοπιστίας των ψηφιακών εφαρμογών ψυχικής υγείας. Αν και πολλές υπόσχονται βελτίωση της διάθεσης ή μείωση του στρες, ελάχιστες έχουν επιστημονική πιστοποίηση. Η έλλειψη κανονισμών μπορεί να οδηγήσει σε λάθος πληροφορίες ή αυτοδιάγνωση, με απρόβλεπτες συνέπειες (Technology and the Future of Mental Health, NIMH).


Προς μια υγιή ισορροπία

Η απάντηση δεν βρίσκεται στην απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά στη συνειδητή και ισορροπημένη χρήση της. Οι ειδικοί προτείνουν να καθιερώνονται “ζώνες αποσύνδεσης” μέσα στην ημέρα, όπως η ώρα πριν τον ύπνο ή τα γεύματα. Μικρές “ψηφιακές αποτοξινώσεις” (digital detox) μπορούν να μειώσουν το άγχος και να ενισχύσουν τη συγκέντρωση.


Παράλληλα, είναι σημαντικό να επιλέγουμε ποιοτικό και θετικό περιεχόμενο, να ενημερωνόμαστε από έγκυρες πηγές και να επενδύουμε χρόνο σε δραστηριότητες εκτός οθόνης — φυσική άσκηση, δημιουργικότητα, ανθρώπινες σχέσεις.


Η τεχνολογία μπορεί να μας αποξενώσει, αλλά μπορεί και να μας φέρει πιο κοντά. Το κλειδί βρίσκεται στην επίγνωση: να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία ως εργαλείο, όχι ως καταφύγιο.


Συμπέρασμα

Η τεχνολογία έχει μεταμορφώσει τη ζωή μας μαζί και την ψυχική μας εμπειρία. Μπορεί να αποτελέσει πηγή ενδυνάμωσης, ενημέρωσης και υποστήριξης, αλλά και να γεννήσει άγχος, σύγκριση και αποξένωση. Το πώς θα μας επηρεάσει εξαρτάται τελικά από εμάς. Όσο μαθαίνουμε να τη χρησιμοποιούμε με όρια, επίγνωση και ανθρωπιά, τόσο περισσότερο θα τη μετατρέπουμε από πιθανό κίνδυνο σε πολύτιμο σύμμαχο της ψυχικής μας υγείας.



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ


Adolescent Mental Health in the Digital Age: Facts, Fears and Future. (2021). PsychiatryOnline. [https://www.psychiatryonline.org](https://www.psychiatryonline.org)

De Witte, N. A. J., et al. (2021). Technological and digital interventions for mental health: An overview of reviews.  [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8732948/](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8732948/)

Editorial: Positive or Negative? The effect of emerging technologies on mental health. (2023). Frontiers in Psychiatry. [https://www.frontiersin.org](https://www.frontiersin.org)

 Is Technology Use Leading to the Demise of Our Mental Health and Well-being? (2022). American Sociological Association. [https://www.asanet.org](https://www.asanet.org)

MHA National. (2025). Technology and mental health: A complex relationship. [https://www.mhanational.org](https://www.mhanational.org)

Olawade, D. B., et al. (2024). Enhancing mental health with artificial intelligence. ScienceDirect Review. [https://www.sciencedirect.com](https://www.sciencedirect.com)

Psychological and Emotional Effects of Digital Technology on Mental Health. (2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC)

Social Media’s Impact on Our Mental Health and Tips to Use It Safely. (2024). UC Davis Health. [https://health.ucdavis.edu](https://health.ucdavis.edu)

Therapy Utah. (n.d.). The impact of heavy technology use on mental health. [https://www.therapyutah.com](https://www.therapyutah.com)

 
 
bottom of page