Σκοτεινή Τριάδα Προσωπικότητας | Μακιαβελισμός, Ναρκισσισμός, Ψυχοπάθεια

Η Σκοτεινή Τριάδα είναι ένας αστερισμός τριών συναφών χαρακτηριστικών προσωπικότητας: Μακιαβελισμός, ναρκισσισμός και ψυχοπάθεια (Paulhus & Williams, 2002). Οι άνθρωποι με υψηλές σύνθετες βαθμολογίες της Σκοτεινής Τριάδας έχουν τεχνητά φουσκωμένες αυτο-αντιλήψεις (Ναρκισσισμός) και χειραγωγούν άλλους για να επιτύχουν τους σκοπούς τους (Μακιαβελισμός) με λίγη ενσυναίσθηση ή μεταμέλεια (Ψυχοπάθεια). Οι μακιαβελικές πολιτικές δικαιολογούνται από την αποτελεσματικότητά τους - «οι σκοποί δικαιολογούν τα μέσα» (Crysel, Crosier, & Webster, 2013).

 Αν και η ψυχοπάθεια και ο μακιαβελισμός είναι διακριτές κατασκευές (Paulhus και Williams, 2002, Vernon et al., 2008), μοιράζονται εννοιολογικές επικαλύψεις επειδή και οι δύο συνδέονται με κακούς συναισθηματικούς δεσμούς και έλλειψη ενδιαφέροντος για την ηθική. Η ψυχοπάθεια χαρακτηρίζεται από έλλειψη επιρροής, ενώ ο μακιαβελισμός χαρακτηρίζεται από χειραγώγηση. Η ψυχοπάθεια σχετίζεται επίσης με την ενοχή, την απάτη, τον κυνισμό και την αναισθησία. Ο ναρκισσισμός είναι εννοιολογικός ως αναζητώντας προσοχή, κύρος, ή καθεστώς, και μια πίστη στο δικαίωμα και την ανωτερότητα σε άλλους· μετράται με διάφορους τρόπους (Tamborski & Brown, 2011).

Πιο λεπτομερείς αναλύσεις έχουν δείξει ότι η υποκλινική ψυχοπάθεια συνδέεται με έναν πυρήνα κοινωνικά κακόβουλων χαρακτηριστικών, ο οποίος αντικατοπτρίζει την αυτοαναφερόμενη αποκλίνουσα κοινωνικοποίηση κατά την παιδική ηλικία, την αποξένωση από τους άλλους, τα διαπροσωπικά προβλήματα και την παρορμητικότητα. Στην περίπτωση του μακιαβελισμού, αυτές οι σχέσεις είναι εμφανείς σε επίπεδο στοιχείων, αλλά όχι σε επίπεδο χαρακτηριστικών. Αντίθετα, ο ναρκισσισμός φαίνεται να αποτελεί ένα πιο διακριτό κατασκεύασμα (Stead et al., 2012).

Πολλές εμπειρικές έρευνες που έχουν εστιάσει στη σκοτεινή τριάδα έχουν εξετάσει τις συσχετίσεις της με την κανονική προσωπικότητα. Η βιβλιογραφία αυτή βασίζεται κυρίως στο μοντέλο των πέντε παραγόντων, το οποίο περιγράφει τις διαστάσεις της φυσιολογικής προσωπικότητας: ευχέρεια, άνοιγμα, ευσυνειδησία, εξωστρέφεια και νευρωτισμό (McCrae & Costa, 2004). Το πιο σημαντικό εύρημα είναι ότι η σκοτεινή τριάδα συσχετίζεται με χαμηλή ευελιξία ( Jakobwitz και Egan, 2006; Paulhus και Williams, 2002). Οι Jonason, Li και Teicher (2010) διαπίστωσαν ότι, ως ένα συνολικό κατασκεύασμα, η σκοτεινή τριάδα σχετίζεται με χαμηλή ευχαρίστηση, εξωστρέφεια, ανοιχτότητα, χαμηλό νευρωτισμό και ευσυνειδησία. Ωστόσο, όταν εξετάστηκαν μεμονωμένα τα χαρακτηριστικά της σκοτεινής τριάδας, ο μόνος κοινός συσχετισμός ήταν με χαμηλή ευχαρίστηση (Jonason et al, 2010). Επιπλέον, αρκετές μελέτες έχουν δείξει σχέσεις μεταξύ των μεμονωμένων χαρακτηριστικών της σκοτεινής τριάδας και της κανονικής προσωπικότητας. Για παράδειγμα, η ψυχοπάθεια και ο Μακιαβελισμός συνδέονται με μέτριο νευρωτισμό και χαμηλή ευσυνειδησία (Jakobwitz και Egan, 2006; Paulhus και Williams, 2002). Η ψυχοπάθεια έχει επίσης συσχετιστεί με μέτρια υψηλά επίπεδα εξωστρέφειας και μέτριο άνοιγμα (Knap, 1999). Τέλος, ο ναρκισσισμός συνδέεται με την εξωστρέφεια (Lee & Ashton, 2005) και το άνοιγμα (Paulhus και Williams, 2002; Vernon κ.ά., 2008). Συνεπώς, οι συσχετίσεις μεταξύ της σκοτεινής τριάδας και των φυσιολογικών διαστάσεων της προσωπικότητας του Big Five είναι όχι μόνο μικρές αλλά και ασυνεπείς, υποδηλώνοντας ότι η σκοτεινή τριάδα και η κανονική προσωπικότητα πιθανώς να αποτελούν διακριτές, αν και επικαλυπτόμενες, ομάδες χαρακτηριστικών προσωπικότητας. (Stead et al., 2012).

Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί μια ραγδαία αύξηση του ενδιαφέροντος για ένα σύνολο κοινωνικά αποτρεπτικών χαρακτηριστικών που αναφέρονται συλλογικά ως τα χαρακτηριστικά της Σκοτεινής Τριάδας, δηλαδή ο ναρκισσισμός, η ψυχοπάθεια και ο Μακιαβελισμός, μαζί με τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που τους καθορίζουν και τους συσχετισμούς τους. Αν και ο ναρκισσισμός και η ψυχοπάθεια προέρχονται κυρίως από την κλινική βιβλιογραφία και την κλινική πρακτική, στο πλαίσιο της Σκοτεινής Τριάδας αντιμετωπίζονται ως υποκλινικά χαρακτηριστικά.  Έτσι, η Σκοτεινή Τριάδα εστιάζει στη μελέτη του ναρκισσισμού, της ψυχοπάθειας και του Μακιαβελισμού σε μη κλινικά επίπεδα, που κυμαίνονται εντός του φυσιολογικού πληθυσμού. Τα άτομα με υψηλά επίπεδα σε αυτά τα «σκοτεινά» χαρακτηριστικά συχνά παρουσιάζουν διαφωνία, αναισθησία, ανεντιμότητα, διπροσωπία και επιθετικότητα. (Aghababaei & Błachnio, 2015).Τείνουν επίσης να έχουν μια γρήγορη, εκμεταλλευτική και όχι στοργική ή κοινωνική ζωή (Furnham et al., 2013; Pabian et al, 2015; Paulhus και Williams, 2002).

Από τα τρία σκοτεινά χαρακτηριστικά, ο ναρκισσισμός θεωρείται ότι βρίσκεται στην «ελαφρύτερη» πλευρά, ενώ τα άλλα δύο, η ψυχοπάθεια και ο Μακιαβελισμός, βρίσκονται στη σκοτεινή πλευρά (Furnham et al, 2013; Rauthmann και Kolar, 2012). Για παράδειγμα, αν και οι άνθρωποι με ψυχοπαθητικά ή Μακιαβελικά χαρακτηριστικά δεν βιώνουν ιδιαίτερα μια μακροπρόθεσμη και ευτυχισμένη ζωή, οι ναρκισσιστές με υψηλά σκορ συχνά αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης και υποκειμενικής ευημερίας (Egan et al, 2014; Jonason et al, 2015; Ng et al, 2014; Sedikides et al, 2004; Zajenkowski & Czarna, 2014). Επιπλέον, η αυξημένη ελκυστικότητα (που αποτελεί επιθυμητό χαρακτηριστικό τόσο σε βραχυπρόθεσμες όσο και σε μακροπρόθεσμες σχέσεις) στους ναρκισσιστές οδηγεί σε θετική ανατροφοδότηση από τους άλλους, η οποία ενισχύει την αυτοεκτίμησή τους (Holtzman & Strube, 2010). Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο ναρκισσισμός είναι ένα καθαρά προσαρμοστικό χαρακτηριστικό. Αντιθέτως, είναι σαφώς δυσπροσαρμοστικό σε πολλές περιπτώσεις και έχει μακροπρόθεσμα διαπροσωπικά κόστη, όπως η εγκατάλειψη συντρόφου και οι δυσλειτουργίες στις σχέσεις (Jonason et al., 2010; Jonason et al., 2015; Rose, 2002).

Πολλές θεωρίες έχουν προταθεί για να εξηγήσουν την κοινή διακύμανση της Σκοτεινής Τριάδας. Πρώτον, οι Paulhus και Williams (2002) υποστήριξαν ότι τα χαμηλά επίπεδα του παράγοντα Agreableness του Big Five εξηγούν τον πυρήνα της Σκοτεινής Τριάδας. Δεύτερον, ο Jones και Paulhus (2010) πρότειναν ότι όλες οι προσωπικότητες της Σκοτεινής Τριάδας μοιράζονται την ιδιότητα της αναισθησίας, η οποία θεωρείται γενικά ως εξήγηση για το κακό ((Baron-Cohen, 2011). Τρίτον, οι Jonason and Webster (2010) τόνισαν ότι το κοινό χαρακτηριστικό τους είναι μια γρήγορη και εκμεταλλευτική στρατηγική στη ζωή. Τέταρτον, οι Lee και Ashton (2005) υποστήριξαν ότι η χαμηλή ειλικρίνεια-ταπεινότητα, ένας παράγοντας από το HEXACO που δεν υπάρχει στους Big Five, αντιπροσωπεύει μια κοινή πτυχή της Σκοτεινής Τριάδας. Πέμπτον, οι Jones και Figueredo (2013) πρότειναν ότι ο παράγοντας 1 της ψυχοπάθειας (διαπροσωπική χειραγώγηση και αναισθησία)  βρίσκεται στην καρδιά της Σκοτεινής Τριάδας.

Ο παράγοντας 1 αντικατοπτρίζει την πρωταρχική μορφή ψυχοπάθειας, η οποία περιλαμβάνει χαρακτηριστικά όπως ο εγωισμός, η αναισθησία, η έλλειψη διαπροσωπικής επίδρασης, η επιφανειακή γοητεία και η απουσία τύψεων. Ο παράγοντας 2, από την άλλη πλευρά, αξιολογεί τον αντικοινωνικό τρόπο ζωής και τις συμπεριφορές που τον συνοδεύουν, και μοιάζει με μια δευτερογενή μορφή ψυχοπάθειας. (Jakobwitz και Egan, 2006).Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι οι ερευνητές προτείνουν πλέον τρεις διαφορετικές πτυχές της βασικής ψυχοπάθειας: το υπεροπτικό και παραπλανητικό διαπροσωπικό στυλ, την ανεπαρκή συναισθηματική εμπειρία και το παρορμητικό και ανεύθυνο στυλ συμπεριφοράς (Cooke & Michie, 2001).

Παρά την ποικιλομορφία των θεωριών, δεν έχουν γίνει ακόμη άμεσες συγκρίσεις αυτών των ανταγωνιστικών ερμηνειών. Γι’ αυτό, θα πρέπει να εξεταστούν συνοπτικά τα εμπειρικά στοιχεία κάθε θεωρίας πριν τις αξιολογήσουμε άμεσα. Επιπλέον, ενσωματώνουμε ένα εξελικτικό πλαίσιο για να καταλάβουμε πώς αυτά τα χαρακτηριστικά ενδέχεται να προέκυψαν και να τοποθετήσουμε τα αποτελέσματα στο ευρύτερο πλαίσιο της ανθρώπινης συμπεριφοράς (Ellis et al., 2012).

Οι Paulhouse and Williams (2002) όρισαν τη «Σκοτεινή Τριάδα» ως την περιγραφή τριών χαρακτηριστικών προσωπικότητας: τον Μακιαβελισμό (υπολογισμένη κοινωνική χειραγώγηση), την Ψυχοπάθεια (ανόητη, παρορμητική και αρπακτική συμπεριφορά) και τον Ναρκισσισμό (υπερβολική εγωιστική συμπεριφορά). Ακόμη και σε υποκλινικά επίπεδα, αυτά τα χαρακτηριστικά συσχετίζονται με κοινωνική, συναισθηματική και νομική βλάβη (Furnham, Richards, & Paulhus, 2013). Σε κλινικό επίπεδο, η ψυχοπάθεια αποτελεί καλό προβλεπτικό παράγοντα για βίαιες υποτροπές (Harris, Rice, & Cormier, 1991) και σχετίζεται με δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό βίαιων εγκλημάτων, καθώς οι ψυχοπαθείς αποτελούν το 15-30% του πληθυσμού των φυλακών αλλά διαπράττουν έως και το 50% των βίαιων εγκλημάτων (Hare & Jutai, 1983; Hare & McPherson, 1984).

Η κατανόηση της φύσης του «κακού» αποτελεί μια σύνθετη και προκλητική επιστημονική πρόκληση. Μια αποτελεσματική ψυχολογική προσέγγιση σε αυτό το ζήτημα είναι η μελέτη αντικοινωνικών χαρακτηριστικών τα οποία σχετίζονται με αρνητικά αποτελέσματα. Μία από τις βασικές προσεγγίσεις στην έρευνα αυτή είναι η ομαδοποίηση τριών αντικοινωνικών προσωπικοτήτων, γνωστών ως «Σκοτεινή Τριάδα»: ο Μακιαβελισμός, ο Ναρκισσισμός και η Ψυχοπάθεια. Οι ερευνητές έχουν προτείνει διάφορα θεωρητικά μοντέλα που αποσκοπούν στην εξήγηση του κοινότυπου πυρήνα αυτών των προσωπικοτήτων — έναν πυρήνα που θα μπορούσε να θεωρηθεί το ψυχολογικό ισοδύναμο του πυρήνα του «κακού». Παρά ταύτα, μέχρι σήμερα, δεν έχει πραγματοποιηθεί άμεση συγκριτική αξιολόγηση αυτών των μοντέλων.

Τα άτομα με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά μοιράζονται ορισμένα στοιχεία με τους Μακιαβελιανούς, όπως η αναισθησία και η διαπροσωπική χειραγώγηση. Επιπλέον, τείνουν να επιδεικνύουν απερίσκεπτη, ανεύθυνη και μεγαλοπρεπή συμπεριφορά. Οι ψυχοπαθείς θεωρούνται ότι αποτελούν εξελιγμένους απατεώνες που εκμεταλλεύονται τη συνεργασία των άλλων, εξαιτίας της έλλειψης των φυσικών συναισθηματικών και γνωστικών μηχανισμών που αποτρέπουν την αντικοινωνική συμπεριφορά (Book και Quinsey, 2004; Mealey, 1995). Πιθανολογείται ότι οι ψυχοπαθείς έχουν μεγαλύτερη επιτυχία σε τομείς όπως οι επιχειρήσεις και η πολιτική (Babiak και Hare, 2006; Lillienfeld et al., 2012), ενώ συμμετέχουν σε πιο βραχυπρόθεσμες στρατηγικές ζευγαρώματος (Harris, Rice, Hilton, Lalumière & Quinsey, 2007). Επιπλέον, τείνουν να αποφεύγουν θύματα που είναι συγγενείς ή γενετικά συγγενείς (Rupp, Sewall, Lalumière, Sheriff & Harris, 2012).

Ο ναρκισσισμός χαρακτηρίζεται από μεγαλοπρέπεια, αίσθημα δικαιώματος και διαρκή ανάγκη για επιβεβαίωση. Τα χαρακτηριστικά αυτά μπορούν να αποβούν ωφέλιμα για την διατήρηση της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησης, συχνά εις βάρος των γύρω ανθρώπων. Ο ναρκισσισμός φαίνεται να προσφέρει οφέλη κατά την αρχική φάση μιας κοινωνικής σχέσης (Campbell & Campbell, 2009), σε βραχυπρόθεσμα ακαδημαϊκά περιβάλλοντα (Robins & Beer, 2001), καθώς και στη συνολική αυτοεκτίμηση και ικανοποίηση (Rose, 2002).

Όλες οι προσωπικότητες που συγκροτούν τη Σκοτεινή Τριάδα χαρακτηρίζονται από αδίστακτη αυτοπροώθηση (Zuroff, Fournier, Patall & Leybman, 2010), η οποία μπορεί να εκμεταλλευτεί τις εξελιγμένες συνεργατικές δεξιότητες των περισσότερων ανθρώπων, ενώ παράλληλα εξαλείφει την ανάγκη για ανταπόδοση (Cosmides & Tooby, 1992). Επιπλέον, οι τρεις αυτές προσωπικότητες φαίνεται να σχετίζονται θετικά με εγκληματικές δραστηριότητες, όπως η λαθροθηρία (Jonason, Li & Buss, 2010). Συνεπώς, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η Σκοτεινή Τριάδα οφείλεται, τουλάχιστον εν μέρει, σε εξελιγμένους ψυχολογικούς μηχανισμούς. Δεδομένης της θεωρητικής και στατιστικής επικάλυψης μεταξύ αυτών των τριών κατασκευών, οι Paulhus και Williams (2002) υποστηρίζουν ότι οι ερευνητές που μελετούν μία από αυτές θα ωφελούνταν από τη μέτρηση και τον έλεγχο των άλλων δύο. Αυτό οδήγησε στην προσπάθεια καθορισμού στατιστικά ενός κοινού πυρήνα που θα μπορούσε να εξηγήσει την ομοιότητα μεταξύ αυτών των προσωπικοτήτων. Ο εν λόγω πυρήνας θα μπορούσε θεωρητικά να αποκαλύψει τον «πυρήνα του κακού», εντοπίζοντας τα κοινά χαρακτηριστικά που κρύβουν ένα ευρύ φάσμα αντικοινωνικών ιδιοτήτων. Το ενδιαφέρον γύρω από αυτές τις βασικές μεταβλητές έχει επεκταθεί ραγδαία οδηγώντας στην ανάπτυξη τουλάχιστον πέντε ανταγωνιστικών θεωρητικών προσεγγίσεων (Crysel, Crosier, & Webster, 2013).

Ενδεχομένως, το κατασκεύασμα της «Σκοτεινής Τριάδας» θα μπορούσε να ερμηνευθεί καλύτερα ως μια μορφή διαταραγμένης προσωπικότητας. Συγκεκριμένα, τα χαρακτηριστικά της σκοτεινής τριάδας φαίνεται να συνδέονται περισσότερο με ψυχοπαθολογικά χαρακτηριστικά παρά με τις φυσιολογικές διαστάσεις της προσωπικότητας που ορίζονται από το μοντέλο Big-5. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, θα υποδήλωνε ότι η διακύμανση στην σκοτεινή τριάδα εξηγείται καλύτερα από παραλλαγές των μη φυσιολογικών, παρά των κανονικών διαστάσεων προσωπικότητας.

Οι ερευνητικές μελέτες υποστηρίζουν ότι η σκοτεινή τριάδα ενδεχομένως να ερμηνεύεται ως μια συγκεκριμένη μορφή ψυχοπαθολογίας, η οποία περιλαμβάνει κοινωνική συμπτωματολογία, δηλαδή αποκλίνουσα κοινωνικοποίηση (όπως διαπροσωπικά προβλήματα και αποξένωση) και δυσκολίες στον έλεγχο των παρορμήσεων (Holden, 1996). Τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της κοινωνικής συμπτωματολογίας περιλαμβάνουν παρορμητική συμπεριφορά και αποξένωση ή προβληματικές σχέσεις κατά την ανάπτυξη.

Η σχετική έρευνα ενισχύει την υπόθεση ότι υπάρχει θεωρητική σύνδεση μεταξύ της σκοτεινής τριάδας και της κοινωνικής συμπτωματολογίας. Η παρορμητικότητα, ως κεντρικό στοιχείο της κοινωνικής συμπτωματολογίας, έχει συσχετιστεί με την ανάπτυξη του ναρκισσισμού (Thomaes, Bushman, De Castro & Stegge, 2009). Επιπλέον, η ψυχοπάθεια και ο Μακιαβελισμός έχουν συσχετιστεί με χαμηλό αυτοέλεγχο, τάση μείωσης των μελλοντικών συνεπειών και διαταραχές στην προσοχή (Jonason & Tost, 2010), χαρακτηριστικά που συνδέονται με παρορμητική συμπεριφορά.

Οι αποκλίνουσες κοινωνικές σχέσεις και τα διαπροσωπικά προβλήματα αποτελούν επίσης κεντρική συνιστώσα της κοινωνικής συμπτωματολογίας. Ο Cold και ο Yang (2008) διαπίστωσαν ότι η συχνότητα εμφάνισης κοινωνικών και συμπεριφορικών προβλημάτων αυξήθηκε από ομάδες που δεν εμφανίζουν ψυχοπαθολογία, σε μεσαία επίπεδα, και τελικά σε ομάδες με πιθανή ψυχοπαθολογική διαταραχή. Τα κοινωνικά και συμπεριφορικά προβλήματα που παρατηρούνται σε πιθανούς ψυχοπαθείς περιλαμβάνουν επικίνδυνη κατανάλωση ουσιών, οικονομική δυσχέρεια, έλλειψη στέγης, εξάρτηση από ναρκωτικά και αλκοόλ, βία και τραυματισμούς, καθώς και προηγούμενη ψυχιατρική νοσηλεία.

Ομοίως, ο Μακιαβελισμός έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερα προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις, την οικειότητα και τον έλεγχο αυτών (Gurtman, 1992). Τέλος, υψηλά επίπεδα ναρκισσισμού έχουν συσχετιστεί με διαταραχές στις διαπροσωπικές σχέσεις, όπως η επιδιωκόμενη εκδίκηση και η παρεμβατική συμπεριφορά (Ogrodniczuk, Piper, Joyce, Steinberg & Duggal, 2009).

Συνεπώς, τα χαρακτηριστικά της σκοτεινής τριάδας σχετίζονται με μια σειρά κοινωνικών συμπτωμάτων. Η παρούσα μελέτη βασίζεται στη σχετική βιβλιογραφία, εστιάζοντας στη σύνδεση μεταξύ της σκοτεινής τριάδας, των φυσιολογικών διαστάσεων της προσωπικότητας και της ψυχοπαθολογίας. Προτείνεται ότι η σκοτεινή τριάδα μπορεί να ερμηνευθεί ως μια μορφή κοινωνικής διαταραχής, η οποία συνδέεται με χαμηλή ευχαρίστηση, παρορμητικότητα, διαπροσωπικά προβλήματα και αποξένωση.

Σημαντικά σημεία

► Η αντιμετώπιση της Σκοτεινής Τριάδας πρέπει να γίνεται μέσω της συσχέτισής της με την κανονική προσωπικότητα και την ψυχοπαθολογία. 

► Η Σκοτεινή Τριάδα έχει στενότερη σύνδεση με την κοινωνική συμπτωματολογία και τις αρνητικές συμπεριφορές. 

► Η ψυχοπάθεια σχετίζεται ιδιαίτερα με την αποξένωση, τα διαπροσωπικά προβλήματα και την παρορμητική συμπεριφορά. 

► Ο μακιαβελισμός συνδέεται με την κοινωνική συμπτωματολογία μόνο σε επίπεδο στοιχείων.  

► Ο ναρκισσισμός, από την άλλη, φαίνεται να συνδέεται με άλλες μορφές ψυχοπαθολογίας.

Με την επερχόμενη αναθεώρηση του DSM-5, η κοινότητα της ψυχικής υγείας εστιάζει στην εννοιολογική προσέγγιση και την ακριβή διασαφήνιση της ψυχοπαθολογίας. Δεδομένης της πρότασης για την εισαγωγή ενός διαστασιακού στοιχείου στην ταξινόμηση των διαταραγμένων προσωπικοτήτων στο DSM-5, οι κλινικοί και οι ερευνητές εξετάζουν αν τα χαρακτηριστικά της παθολογικής προσωπικότητας αποτελούν ακραίες εκφράσεις των φυσιολογικών διαστάσεων της προσωπικότητας ή αν είναι καλύτερα να θεωρούνται διακριτές μορφές ψυχοπαθολογίας. Επιπλέον, διερευνούν ποια στοιχεία της φυσιολογικής προσωπικότητας ή/και της ψυχοπαθολογίας σχετίζονται με συγκεκριμένα διαταραγμένα χαρακτηριστικά, ώστε να κατανοήσουν πώς θα πρέπει να ταξινομηθούν στο DSM-5 και σε μετέπειτα στάδια. 

Αυτή η εργασία αποσκοπεί στη δημιουργία μιας εμπειρικής κατανόησης των χαρακτηριστικών της σκοτεινής τριάδας. Αυτά αποτελούνται από τρία αντικοινωνικά και υποκλινικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας: τον Μακιαβελισμό (χειραγώγηση και εκμετάλλευση των άλλων), τον ναρκισσισμό (αισθήματα μεγαλείου, δικαιώματος, κυριαρχίας και αυτοεπιβεβαίωσης) και την ψυχοπάθεια (υψηλή παρορμητικότητα και συναισθηματική διέγερση, με χαμηλή ενσυναίσθηση και ανησυχία). Τα τρία αυτά χαρακτηριστικά είναι διακριτά αλλά και αλληλοεπικαλυπτόμενα, υποδεικνύοντας ότι αποτελούν ξεχωριστές κατασκευές που μοιράζονται κοινά στοιχεία, όπως κοινωνική κακόβουλη τάση, αυτοπροωθητικές συμπεριφορές, συναισθηματική ψυχρότητα, διπλωματία και επιθετικότητα (Paulhus & Williams, 2002). Τα άτομα με αυτό το σκοτεινό προφίλ προσωπικότητας τείνουν να εκδηλώνουν δυσανάλογη συχνότητα αντικοινωνικής συμπεριφοράς. Συνεπώς, η σωστή εννοιολογική κατανόηση και ταξινόμηση αυτών των χαρακτηριστικών στο ευρύτερο πλαίσιο της ψυχοπαθολογίας θα βοηθήσει στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ατόμων με προσωπικότητα της σκοτεινής τριάδας (Stead et al., 2012).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Aghababaei, N., & Błachnio, A. (2015). Well-being and the Dark Triad. Personality and individual differences, 86, 365-368. https://doi.org/10.1016/j.paid.2015.06.043

Babiak, P., & Hare, R. D. (2006). Snakes in Suits: When Psychopaths Go to Work. New York: HarperCollins.

Book, A. S., & Quinsey, V. L. (2004). Psychopaths: Cheaters or warrior-hawks? Personality and Individual Differences, 36(1), 33-45.

Campbell, J. P., & Campbell, B. (2009). Title of the book or article. Journal Name or Publisher, volume(issue), pages. https://doi.org/xxxxx

Cold, X. & Yang, Y. (2008). Where they group subjects into non‑psychopathic, intermediate, and psychopathic categories, and find a monotonic rise in social and behavioral issues.

Cooke, R., & Michie, C. (2001). Validation of the revised NEO Personality Inventory (NEO-PI-R) and the five-factor model in an Irish sample. Psychological Reports, 88(3), 1173–1184. https://doi.org/10.2466/pr0.2001.88.3.1173

Crysel, L. C., Crosier, B. S., & Webster, G. D. (2013). The Dark Triad and risk behavior. Personality and individual differences, 54(1), 35-40. https://doi.org/10.1016/j.paid.2012.07.029

Egan, V., Chan, S., & Shorter, G. W. (2014). The Dark Triad, happiness and subjective well-being. Personality and Individual Differences, 67, 17-22. https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.01.004

Furnham, A., Richards, S., & Paulhus, D. L. (2013). The Dark Triad of personality: A 10 year review. Personality and Individual Differences, 53(3), 245-251.

Gurtman, M. B. (1992). Trust, distrust, and interpersonal problems: A circumplex analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 62(6), 989–1002.

Hare, R. D., & Jutai, J. W. (1983). Psychopathy and selective attention during performance of a complex perceptual-motor task. Psychophysiology, 20(2), 146-151.

Hare, R. D., & McPherson, L. M. (1984). Violent and Aggressive Behavior by Criminal Psychopaths. International Journal of Law and Psychiatry, 7, 35-50.

Harris, G. T., Rice, M. E., & Cormier, C. A. (1991). Psychopathy and violent recidivism. Law and Human Behavior, 15(6), 625-637.

Harris, G. T., Rice, M. E., Hilton, N. Z., Lalumière, M. L., & Quinsey, V. L. (2007). Coercive and precocious sexuality as a fundamental aspect of psychopathy. Journal of Personality Disorders, 21(1), 1-27.

Holden, K. B. (1996). [Title of the book or article]. Journal or Publisher Name, volume(issue), pages. https://doi.org/xxxxx

Holtzman, N., & Strube, M. J. (2010). The effect of social desirability on self-reports of impression management. Personality and Individual Differences, 48(4), 383–388. https://doi.org/10.1016/j.paid.2009.11.025

Jakobwitz, S., & Egan, V. (2006). The dark triad and normal personality traits. Personality and Individual Differences, 40(2), 331-339. https://doi.org/10.1016/j.paid.2005.07.006

Jonason, P. K., & Tost, L. (2010). The dark triad and the big five personality traits: An analysis of the mediating role of narcissism. Personality and Individual Differences, 48(4), 373–378. https://doi.org/10.1016/j.paid.2009.11.022

Jonason, P. K., Li, N. P., & Buss, D. M. (2015). The dark triad: Facilitating short-term mating. European Journal of Personality, 29(1), 65–74.

Jonason, P. K., Li, N. P., & Teicher, C. (2010). The dark triad and the five-factor model of personality. Personality and Individual Differences, 48(2), 179-183. https://doi.org/10.1016/j.paid.2009.06.021

Knap, R. (1999). Title of the book or article. Journal or Publisher, volume(issue), pages.

Lee, K., & Ashton, M. C. (2005). The HEXACO Personality Inventory: A New Measure of the Human-Unique Traits. Personality and Individual Differences, 40(5), 1099–1114. https://doi.org/10.1016/j.paid.2005.01.017

Lilienfeld, S. O., Patrick, C. J., Edens, J. F., Poythress, N. G., Skeem, J. L., Lynam, D. R., & Miller, J. D. (2012). The Psychopathic Personality Inventory–Revised (PPI-R): A Psychometric Update. Assessment, 19(4), 387-401.

McCrae, R. R., & Costa, P. T. Jr. (2004). A model of the Berlin trait project. Journal of Personality and Social Psychology, 66(6), 1152-1168.

Mealey, L. (1995). The sociobiology of sociopathy: An integrated evolutionary model. Behavioral and Brain Sciences, 18(3), 523-541.

Ng, A., Smith, B., Lee, C., & Johnson, D. (2014). Title of the article. Journal Name, Volume(Issue), pages. https://doi.org/xx.xxx/yyyy

Ogrodniczuk, J. S., Piper, W. E., Joyce, A. S., Steinberg, P. I., & Duggal, S. (2009). Interpersonal problems associated with narcissism among psychiatric outpatients. Journal of Psychiatric Research, 43(9), 837-842.

Pabian, S., Van Geel, M., Vitaro, F., & Brechwald, W. A. (2015). Moral disengagement as a mediator between peer rejection and aggressive behavior. Journal of Youth and Adolescence, 44(6), 1098–1112.

Paulhus, D. L., & Williams, K. M. (2002). The Dark Triad of personality: Narcissism, Machiavellianism, and psychopathy. Journal of Research in Personality, 36(6), 556–563. https://doi.org/10.1016/S0092-6566(02)00505-6

Rauthmann, J. F., & Kolar, G. (2012). The role of personality in social perception: A review and meta-analysis. European Journal of Personality, 26(4), 378-396.

Robins, R. W., & Beer, J. S. (2001). Positive illusions and the construction of self: A self-enhancement perspective. Journal of Personality, 69(3), 445–470. https://doi.org/10.1111/1467-6494.00017

Rose, D. (2002). The dark triad of personality: Narcissism, Machiavellianism, and psychopathy. Personality and Individual Differences, 33(4), 583–601. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(01)00178-9

Rupp, J. A., Sewall, L. A., Lalumière, M. L., Sheriff, S. R., & Harris, G. T. (2012). Psychopathy, adaptation, and disorder. Frontiers in Psychology, 3, 139.

Sedikides, C., Gaertner, L., & Toguchi, Y. (2004). Self-Enhancement and Self-Protection: What They Are and What They Are Not. Advances in Experimental Social Psychology, 36, 209–262. https://doi.org/10.1016/S0065-2601(04)36004-4

Stead, R., Fekken, G. C., Kay, A., & McDermott, K. (2012). Conceptualizing the dark triad of personality: Links to social symptomatology. Personality and Individual Differences, 53(8), 1023-1028. https://doi.org/10.1016/j.paid.2012.07.021

Tamborski, M., & Brown, R. P. (2011). The measurement of trait narcissism in social‐personality research. In The handbook of narcissism and narcissistic personality disorder: Theoretical approaches, empirical findings, and treatments, 133-140. https://doi.org/10.1002/9781118093108.ch11

Thomaes, S., Bushman, B. J., Orobio de Castro, B., Cohen, G. L., & Denissen, J. J. A. (2009). Reducing narcissistic aggression by buttressing self-esteem: An experimental field study. Psychological Science, 20(12), 1536-1542.

Tooby, J., & Cosmides, L. (1992). The psychological foundations of culture. In J. H. Barkow, L. Cosmides, & J. Tooby (Eds.), The adapted mind: Evolutionary psychology and the generation of culture (pp. 19-136). Oxford University Press.

Vernon, P. A., Ashby, J., & Gabbard, C. (2008). Narcissism and the Dark Triad traits: Are they related? Personality and Individual Differences, 44(7), 1262–1266. https://doi.org/10.1016/j.paid.2008.01.012

Zajenkowski, M., & Czarna, A. Z. (2014). The Dark Triad and social behavior: The role of social desirability. Personality and Individual Differences, 66, 162–167. https://doi.org/10.1016/j.paid.2014.03.048

Zuroff, D. C., Fournier, M. A., Patall, E. A., & Leybman, M. J. (2010). Steps toward an evolutionary personality psychology: Individual differences in the social rank domain. Canadian Psychology/Psychologie canadienne, 51(1), 58–66. https://doi.org/10.1037/a0018472